Wanneer is rijgedrag roekeloos?

(ECLI:NL:GHAMS:2026:1058)
Een automobilist rijdt midden in de nacht door Amsterdam. Het verkeerslicht is al ruim 30 seconden rood, maar de bestuurder rijdt toch de kruising op. Sterker nog: vlak voor de kruising geeft hij extra gas. Met ruim 60 km/u rijdt hij op het Leidseplein een fietser aan die wél door groen reed. De fietser raakt ernstig gewond. De autoverzekeraar van het slachtoffer betaalt aan het slachtoffer schadevergoeding. Daarna wil de verzekeraar dat bedrag terughalen bij de bestuurder. Volgens de verzekeraar was het rijgedrag namelijk niet alleen gevaarlijk, maar roekeloos. En dat maakt veel uit. Want bij roekeloos rijgedrag, kan de verzekeraar de schade verhalen op de bestuurder zelf. Maar wanneer is rijgedrag juridisch gezien roekeloos? En mag een verzekeraar de betaalde schade dan verhalen op de veroorzaker? De rechter in hoger beroep oordeelde daarover op 21 april 2026.

Het ongeval op het Leidseplein

Het ongeval vond plaats in de nacht van 10 september 2019, rond half drie. De bestuurder reed in een huurauto over de Stadhouderskade in Amsterdam richting het Leidseplein. Ondanks de maximumsnelheid van 50 km/u reed de bestuurder ruim 60 km/u. Bij de kruising stond het verkeerslicht al een halve minuut op rood. De bestuurder stopte niet, maar gaf gas en reed door. Op dat moment stak een fietser bij groen licht over. Een botsing met ernstig letsel voor de fietser volgde.

De bestuurder werd strafrechtelijk veroordeeld. De strafrechter omschreef zijn rijgedrag als “zeer onvoorzichtig, onoplettend en onachtzaam”. Zie daarvoor: ECLI:NL:RBAMS:2021:3176.

De verzekeraar wilde de schade verhalen

Voor slachtoffers van verkeersongevallen is de WAM-verzekering van groot belang. Wie wordt aangereden door een auto, motor of ander motorrijtuig, kan de WAM-verzekeraar van de veroorzaker rechtstreeks aanspreken. Zo wordt voorkomen dat een slachtoffer zelf achter de bestuurder aan moet voor schadevergoeding.

In deze zaak betaalde de verzekeraar een bedrag van ruim € 85.000 aan het slachtoffer. Daarmee werd de letselschadezaak voor de fietser geregeld. Voor de bestuurder van de auto begon daarna echter een nieuwe discussie: de verzekeraar wilde € 85.000 terug en klopte aan bij de bestuurder.

Een WAM-verzekering dekt schade die ontstaat door verkeersfouten. Ook ernstige verkeersfouten vallen daar onder. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een verzekeraar de betaalde schadevergoeding terughalen bij de bestuurder. Bijvoorbeeld wanneer de schade is veroorzaakt door roekeloosheid en de bestuurder wist, of had moeten begrijpen, dat hij in zo’n geval niet verzekerd was.

De verzekeraar vond dat deze bestuurder roekeloos had gereden.

Zeer onvoorzichtig rijgedrag is niet altijd roekeloos

In het dagelijks taalgebruik noemen we gevaarlijk rijgedrag al snel roekeloos. Juridisch ligt dat genuanceerder. Voor roekeloosheid is niet voldoende dat iemand een ernstige verkeersfout maakt. Er moet ook blijken dat de bestuurder zich bewust was van het gevaar dat hij veroorzaakte, of zich daarvan in ieder geval bewust had moeten zijn.

Dat was precies waar het voor de verzekeraar misging. Vast stond dat de bestuurder gevaarlijk had gereden. Hij reed te hard, negeerde een rood verkeerslicht en veroorzaakte een ernstig ongeval. Toch betekende dat volgens de rechter in hoger beroep niet automatisch dat sprake was van roekeloosheid.

De bestuurder verklaarde dat hij op dat moment mentaal afwezig was. Hij had de kruising en de rode verkeerslichten niet opgemerkt. Zijn aandacht werd getrokken door een verlicht bord van Booking.com op een gebouw. Hij dacht: “Oh, zit dat hier ook?” Het volgende moment dat hij zich herinnerde, was de klap.

De rechter in hoger beroep vond die verklaring niet onaannemelijk. Ook het feit dat de bestuurder vlak voor de kruising gas gaf, wees volgens het hof niet zonder meer op een bewuste keuze om het rode licht te negeren. Wie bewust ziet dat hij een rood verkeerslicht nadert, zal normaal gesproken juist remmen, of in ieder geval niet versnellen.

Ook de strafrechtelijke veroordeling hielp de verzekeraar niet. De strafrechter had het rijgedrag weliswaar omschreven als ‘zeer onvoorzichtig, onoplettend en onachtzaam’, maar dat is volgens het hof niet hetzelfde als roekeloosheid in de zin van het verzekeringsrecht.

De uitkomst was daarom dat de verzekeraar het betaalde bedrag niet terug kreeg van de bestuurder.

Voor slachtoffers verandert er weinig

Voor slachtoffers van verkeersongevallen is vooral belangrijk dat zij in de meeste gevallen niet afhankelijk zijn van de financiële positie van de bestuurder. Wie wordt aangereden door een motorrijtuig, kan de WAM-verzekeraar rechtstreeks aanspreken voor zijn of haar schade.

Of de verzekeraar daarna nog probeert het betaalde bedrag terug te halen bij de bestuurder, is in beginsel een discussie tussen de verzekeraar en de bestuurder. Het slachtoffer staat daarbuiten. Deze zaak laat zien dat er een belangrijk verschil bestaat tussen gevaarlijk rijgedrag en roekeloosheid in juridische zin. De bestuurder had zonder twijfel zeer gevaarlijk gehandeld. Toch was dat onvoldoende om de schade op hem te verhalen. Voor het slachtoffer bleef gelukkig het belangrijkste uitgangspunt overeind: de WAM-verzekeraar moest de schade vergoeden.

Voor een bestuurder die een ongeval veroorzaakt is het natuurlijk ook heel belangrijk. In dit geval kwam de bestuurder met ‘alleen maar’ een strafrechtelijke veroordeling vrij en hoefde hij niet ook nog eens € 85.000 te betalen.

Dat had ook heel anders uit kunnen pakken en de bestuurder is er in dit geval mee weg gekomen. In een andere zaak zou dat net zo goed anders kunnen uitpakken.

Heeft u vragen over dit onderwerp? Wilt u meer weten over uw specifieke situatie? U kunt altijd vrijblijvend een afspraak maken met onze specialist op dit rechtsgebied.
Of belt u met ons via 0172 – 49 43 45 of vul het contactformulier in.